Demansla mücadelede teknolojinin sunduğu çözümler, İngiltere’den gelen çarpıcı bir gelişmeyle farklı bir aşamaya taşındı. Günlük yaşamda zihinsel güçlüklerle karşılaşan bireyler için geliştirilen yapay zekalı akıllı gözlük sistemi CrossSense, 1 milyon sterlinlik büyük ödülün sahibi oldu.

Alzheimer Derneği ile Innovate UK’in desteklediği “Longitude Prize on Dementia” yarışmasında, bu proje hastaların yaşamına doğrudan katkı sağlayan en uygulanabilir çözüm olarak öne çıktı. Sistemin temel hedefi, demans hastalarının başkalarına bağımlı olmadan kendi evlerinde daha uzun süre güvenle yaşamalarını sağlamak.

CrossSense, akıllı gözlüklere entegre edilen “Wispy” adlı yapay zekâ asistanıyla çalışıyor. Wispy, kullanıcının gördüğü ve duyduğu her şeyi takip ederek onunla etkileşim kuruyor. Zamanla kişinin alışkanlıklarını öğrenen asistan, bilişsel gerileme ilerledikçe sunduğu desteği buna göre uyarlıyor.

Sistem, yemek hazırlama, ev işleri veya sosyal etkileşimler sırasında hatırlatmalar yaparak kafa karışıklığını azaltmayı amaçlıyor. En dikkat çekici yönü ise tıbbi bir tedavi yerine bireyin bağımsızlığını korumaya ve günlük işlevselliğini artırmaya odaklanması.

Sussex Üniversitesi’nde yürütülen ilk denemeler, gözlüğü kullanan kişilerin nesne tanıma, hafıza kullanımı ve mekânsal farkındalıkta ilerleme kaydettiğini ortaya koydu. Uzmanlar, sistemin nesneler ve eylemler arasındaki zihinsel bağlantıları güçlendirerek demansın erken evrelerindeki etkileri yavaşlatabileceğini düşünüyor. Ancak bu bulguların geniş çaplı ve uzun vadeli araştırmalarla desteklenmesi gerektiği belirtiliyor. Yine de üç yıl içinde elde edilen gelişmeler bilim çevreleri tarafından oldukça etkileyici bulundu. CrossSense’in CEO’su Szczepan Orlins, ödülün sağladığı destekle teknolojiyi önümüzdeki yıl halkın kullanımına sunmaya yaklaştıklarını açıkladı.

Demansın dünya genelinde hızla yayılması ve kesin bir tedavisinin bulunmaması, bu tür teknolojik çözümleri kritik hale getiriyor. İngiltere Bilim Bakanı Lord Vallance, çalışmanın yaşamları değiştirecek sonuçlar doğurabileceğini vurguladı. Yapay zekâ destekli bu dijital yardımcı, insan bakımını tamamen ikame etmek yerine onu tamamlayan sezgisel bir destek sunuyor.

Bununla birlikte veri güvenliği ve cihazların gerçek yaşam koşullarında ne kadar sürdürülebilir olduğu gibi sorular hâlâ yanıt bekliyor. Ancak CrossSense’in elde ettiği başarı, demansla yaşayan milyonlarca kişi ve yakınları için yeni bir umut ışığı olarak görülüyor.