Depolama aygıtlarının çalışma mantığı gereği, sabit disk üzerinde tutulan her verinin bir konum işaretçisi bulunmaktadır. Bir dosyaya erişmek istediğimizde sistem önce bu adres bilgisini kontrol eder, ardından ilgili bölgeye giderek veriyi okur ve böylece içerikler ekrana gelir. Günümüzde disk boyutlarının oldukça büyümesi ve biçimlendirme işlemlerinin fazla vakit alması nedeniyle Yüksek Seviyeli Biçimlendirme (High Level Format) tekniği geliştirilmiştir. Bu yöntemde disk üzerindeki veriler aslında silinmez; yalnızca adres işaretçileri ortadan kaldırılır. Tüm dosyaların konum bilgileri sıfırlanır. Yeni bir veri kaydetmek istediğimizde adres “0” göründüğü için yazma işlemi doğrudan eski verinin üzerine yapılır ve her yeni kayıtta önceki bilgiler kalıcı olarak yok olur. Diski hızlı biçimlendirdiğimizde, yani Yüksek Seviyeli Format uyguladığımızda, verilerin büyük kısmı oldukça kolay bir şekilde geri kazanılabilir.
Daha eski bir teknik olan Düşük Seviyeli Format (Low Level Format) ile diski biçimlendirdiğimizde ise tüm veri alanları “0” (veya nokta) ile işaretlenir. Bu yöntem çok daha yavaş çalıştığı için özel durumlar dışında tercih edilmesi zaman kaybından başka bir şey getirmez. Örneğin, ikinci el olarak bir bilgisayar satacaksanız kişisel bilgilerinizin başkalarının eline geçmesini istemiyorsanız, ya diskinizi hiç vermemeli ya da Düşük Seviyeli Format ile tüm verileri baştan sona sıfırlamalısınız. Ayrıca sabit diskinizde Bozuk Sektörler (Bad Sector) oluşmuşsa, low level format sayesinde bu hatalı alanları kullanılamaz hale getirip diskin ömrünü uzatabilirsiniz. Bu işlem, deyim yerindeyse diski adeta kazıyarak sıfırlamaktadır.
Bunu gerçekleştirmenin birkaç farklı yöntemi mevcuttur. Bilgisayar açılırken DOS ekranına düşebiliyorsanız, ilgili sürücü için “Format x: /S/V” komutunu (x yerine sürücü harfini yazarak) kullanabilirsiniz. Eğer işletim sistemi içindeyken bir USB belleği biçimlendirmek istiyorsanız, üçüncü parti yazılımlardan da faydalanabilirsiniz. Bunun için “Low Level Format” adlı bir uygulama mevcut; bu yazılımı kullanarak işlemi başlatabilirsiniz. Program açıldığında ilgili diski seçip low level format ekranından işlemi devreye alabilirsiniz.
Söz konusu diski bu bölümden seçtikten sonra sağ alt köşedeki “Continue” butonuna tıklayarak bir sonraki adıma geçiyoruz. Ardından üst orta kısımda bulunan “Low Level Format” sekmesine tıklıyoruz ve sağ alt köşedeki “Format This Device” butonuyla formatı başlatıp tamamlanmasını bekliyoruz.
Ayrıca USB üzerinden çalışan işletim sistemleriyle de bu işlemi yapmanız mümkün. Örnek vermek gerekirse, Hiren Boot CD’nin ISO dosyasını indirip bir flash belleğe yazdırdıktan sonra bilgisayarınızı bu bellekten başlatın. Açılan sistem içindeki uygulamalardan “Security” bölümünde yer alan Low Level Format aracılığıyla diskinizi biçimlendirebilirsiniz. Bilgisayarınızı satmadan önce mutlaka bu işlemi yapmanızı şiddetle tavsiye ederim.