Bir işi yıllarca yapmanın büyük bir avantajı vardır: tecrübe.
Ama aynı zamanda çok tehlikeli bir dezavantajı da vardır: körleşme.
Zamanla insan, en iyi bildiği işte bile ayrıntıları görmemeye, “ben zaten biliyorum” demeye başlar.
İşte buna ben körelmiş yetkinlik diyorum.
Körelmiş Yetkinlik Nedir?
Bu durum, bir çalışanın işini kötü yaptığı anlamına gelmez.
Aksine çoğu zaman en ustalaşmış kişilerde görülür.
İş hafızaya alınmıştır,
Kas hafızası devrededir,
Her adım otomatikleşmiştir.
Fakat tam da bu yüzden, hataları en önce onlar kaçırır.
Çünkü zihin artık kontrol etmeyi bırakmıştır.
Neden Tehlikelidir?
Körelmiş yetkinlik tehlikelidir çünkü sessiz gelişir.
İşler hızlı ilerler,
Kimse sorun görmez,
Kimse soru sormaz,
“Soramaz!”
Her şey “zaten olması gerektiği gibi” görünür…
Ta ki bir gün büyük bir hata ortaya çıkana kadar.
Üretimde Nerede Karşımıza Çıkar?
Kesimde ölçülerin “göz kararı” yapılması,
Dikimde makinenin tanıdık seslerine fazla güvenilmesi,
Kontrolde kritik hataların “alışkanlıktan” geçilmesi,
Raporlamanın önemsenmemesi,
Talimatların okunmaması (“Ben zaten biliyorum”).
Bunların hepsi körelmiş yetkinliğin işaretleridir.
Çözüm: Bileni Yeniden Öğretmek
Körelmiş yetkinlik, ancak bilinçli bir dokunuşla düzeltilebilir:
- Periyodik tazeleme eğitimleri,
- Ustaların da gözlemlenmesi,
- Kritik adımların yeniden hatırlatılması,
- Ustalığa rağmen kontrol disiplininin korunması,
- “Biliyorum” değil, “emin olayım” yaklaşımının yerleşmesi.
Gerçek kalite, sadece yeni çalışanları eğitmekle değil,
ustaların unuttuklarını hatırlatmakla korunur.
Sonuç
Kaliteyi bozan şey bilgisizlik değildir.
Çoğu zaman fazla bilmenin yarattığı körlüktür.
Ustalık, bildiğini uygulamak kadar,
bazen bildiğini sorgulayabilmekten geçer.
Not;
Direneceklerdir, ben mi denetleneceğim?
Ben?
Siz kimsiniz beni denetliyorsunuz diyeceklerdir.
Korkmayın ve olgun bir şekilde onları yanınıza alın.
Çünkü onların ve firmanızın geleceği, kör gözlerin ışığı farketmesi ile daha iyi yerlere gelecektir.