Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) tarafından “Bir mefkurenin fikri ve ameli inşası” alt başlığıyla yayımlanan “Devlet Bahçeli ve Türk Milliyetçiliği” adlı kitap hakkında açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Muhammet Hanifi Macit, eserin içeriğine dair kapsamlı bilgiler paylaştı. Beş bölümden oluşan kitapta, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli yalnızca bir siyasi lider olarak değil; Türk milliyetçiliği düşüncesini yeniden yorumlayan bir ideolog ve siyasi teorisyen olarak ele alınıyor.
Macit, kitapta yapılan değerlendirmelerin kişisel yorumlardan ziyade güçlü akademik kaynaklara dayandığını belirtti. Bahçeli’nin akademik hayatı boyunca kaleme aldığı çalışmalar, makaleler ve MHP Genel Başkanlığı sürecinde Türkiye ile dünya gündemine ilişkin toplumsal konular hakkında verdiği röportajların eserin temel referanslarını oluşturduğunu ifade etti.
Kitabın bölümlerinden birinde Devlet Bahçeli’nin akademik çalışmalarına yer verildiğini aktaran Macit, bu çalışmalarda Türkiye’nin siyaset, sosyoloji, ekonomi, kalkınma ve küreselleşme gibi önemli başlıklarının ele alındığını söyledi. Bahçeli’nin akademik metinlerinde milli devletin konumu, MHP’nin ideolojik çizgisi ve milliyetçilik anlayışı üzerine kapsamlı analizler yaptığını belirten Macit, Türk milliyetçiliğini yeniden inşa etme fikrinin yalnızca teorik bir değerlendirme olmadığını vurguladı.
Macit, Bahçeli’nin milliyetçilik düşüncesini temel ilkelerden kopmadan çağın gerçekleri doğrultusunda yeniden yorumladığını ifade ederek, eserde özellikle küreselleşme tartışmaları üzerinden milliyetçilik kavramının ele alındığını söyledi. Kitapta “Milliyetçilik nedir?” sorusuna ayrıntılı şekilde yanıt verildiğini dile getiren Macit, milliyetçiliğin tarihsel bir ideoloji olduğuna ve Bahçeli’nin tarih bilinci çerçevesinde kapsamlı değerlendirmeler yaptığına dikkat çekti.
Kitapta Bahçeli’nin Türkçeye ve dil kültürüne verdiği öneme de geniş yer ayrıldığına işaret eden Macit, Türk milliyetçiliğinin; kültürel hafıza, gelenek anlayışı, devlet ve millet tasavvuru gibi kavramlar üzerinden günümüzün ruhuna uygun şekilde yeniden yorumlandığını belirtti.
Eserin ilk bölümünde MHP’nin kurumsallaşma süreci de ele alınıyor. Bu bölümde, milliyetçiliği siyasi bir politika olarak benimseyen Millet Partisi ile başlayan süreçten darbeler, siyasi yasaklar ve parti kapatmalarına kadar uzanan tarihsel gelişim inceleniyor. Aynı bölümde Devlet Bahçeli’nin hayatına dair önemli bilgiler de yer alıyor.
Macit, Bahçeli’nin Türkiye’nin köklü Türkmen aşiretlerinden Fettahoğulları’na mensup olduğunu hatırlatarak, bir kişinin düşünce dünyasının şekillenmesinde yetiştiği çevrenin büyük rol oynadığını söyledi. Bu nedenle kitapta Bahçeli’nin doğduğu çevre, eğitim hayatı ve yetişme sürecine ilişkin detaylı değerlendirmeler bulunduğunu aktardı.
Kitabın ikinci bölümünde “siyasal inşacılık” yaklaşımının teorik çerçevesi ele alınırken, üçüncü bölümde Bahçeli’nin “hafıza mekanları” kavramına verdiği önem inceleniyor. Macit, Bahçeli’nin makam odasındaki eşyalar, kullandığı tespihler, yüzükler ve rozetler gibi unsurların da sembolik anlamlarıyla değerlendirildiğini belirtti.
Sembollerin düşünceleri kısa ve güçlü biçimde ifade etmenin önemli araçları olduğunu vurgulayan Macit, Bahçeli’nin kullandığı yüzük ve rozetlerde milliyetçi düşünceyi simgeleyen işaretlerin yer aldığını ifade etti.
Bahçeli’nin tarih, kültür, sanat ve zanaat alanlarında güçlü bir hassasiyete sahip olduğunu dile getiren Macit, Genel Başkanın estetik anlayışının “bey kültürü” olarak nitelendirilen geleneksel olgunlukla ilişkili olduğunu söyledi.
Yüzük ve rozetlerin tasarımlarına ilişkin de açıklamalarda bulunan Macit, Bahçeli’nin bu sembollerde kimi zaman bir düşünceyi, kimi zaman bir ideali, kimi zaman da bir ayeti simgesel biçimde işlediğini belirtti. Bu tasarımların tamamının Bahçeli’nin zihnindeki kavramsal dünyayla doğrudan bağlantılı olduğunu vurguladı.
Kitapta ayrıca MHP’nin hafıza mekanlarına da geniş yer veriliyor. Emir Bayındırhan Kümbeti’nden esinlenerek inşa edilen Devlet Bey Konağı ile Nevşehir Hacıbektaş’taki Horasan Erenleri Dergahı Cemevi gibi mekanların detaylı biçimde anlatıldığını belirten Macit, bu yapıların gelecek nesillere bırakılan kültürel miras niteliği taşıdığını ifade etti.
Eserde dikkat çeken bir diğer bölüm ise MHP Genel Merkezi’nin mimari ve sembolik yapısına ayrılmış durumda. Türk kültürüne ait unsurların yer aldığı genel merkez binasının mimari yaklaşımı ile Bahçeli’nin makam odasında bulunan tarihi ve sanatsal objelerin anlam dünyası kitapta ayrıntılı şekilde ele alınıyor.
Kitabın dördüncü ve beşinci bölümlerinde ise Devlet Bahçeli’nin iç ve dış politika perspektifi değerlendiriliyor. Macit, bu bölümlerde Bahçeli’nin yalnızca teorik düşünceler üretmekle kalmadığını, aynı zamanda siyasi süreçlerde aktif inisiyatifler alarak milliyetçi düşüncenin pratik yansımalarını ortaya koyduğunu söyledi.
İç politika bölümünde Bahçeli’nin Ankara merkezli yaklaşımı ve siyasi istikrarı önceleyen tutumunun ele alındığını belirten Macit, Türkiye’nin istikrarsızlık yaşamaması adına Bahçeli’nin çeşitli dönemlerde ortaya koyduğu siyasi tavırların detaylı şekilde incelendiğini ifade etti.
Son bölümde ise Bahçeli’nin dış politika yaklaşımına yer verildiğini söyleyen Macit, bu yaklaşımın yalnızca idealler üzerinden değil, gerçekçi ve Türkiye merkezli bir perspektifle şekillendiğini belirtti. Macit, Bahçeli’nin dış politikada realist bir çizgiyi benimsediğini ve bu anlayışın kitapta kapsamlı biçimde değerlendirildiğini sözlerine ekledi.