Ardı ardına gelen iflas ve konkordato haberleriyle sarsılan Türk tekstil ile hazır giyim sektörü, sanayi devriminden çok daha eski köklü bir üretim mirasına sahip olmasına karşın son dönemde ciddi üretim ve istihdam kayıpları yaşıyor.
2025 Mart itibarıyla eldeki verilere göre, tekstil ürünleri imalatında toplam 19 bin 217 şirket (13’ü kamuda, 19 bin 204’ü özel sektörde) bulunurken; giyim eşyası imalatında ise 37 bin 737 firma (82’si kamu, 37 bin 655’i özel) faaliyet gösteriyor.
Aralık 2024 ile Mart 2025 arasındaki dönemde ise tekstil alanında 244, hazır giyimde 1.903 olmak üzere toplam 2 bin 147 işletme kapılarına kilit vurdu.
Sektörde konkordato ve iflas haberleri hız kesmeden gelmeye devam ediyor. 2025’te konkordato ilan eden firmalar arasında, Hugo Boss, Mango ve Zara gibi küresel devlere üretim yapan Uğur Balkuv Triko ile yurt dışının yanı sıra Boyner ve DeFacto gibi yerli markalara çalışan İstanbul merkezli Settriko gibi önemli oyuncular yer alıyor.
İflas eden şirketler arasında ise Kırklareli’nin önde gelen tekstil üreticilerinden Fabrilla Tekstil ile Konya’nın tanınmış firmalarından Bozdamlar Tekstil gibi sektörün bilinen isimleri bulunuyor.
Son olarak, 1991’de Denizli’de temelleri atılan Baltalı Grup, tekstildeki daralma gerekçesiyle Afyon Hocalar ve Denizli’nin Çal ilçesindeki iki üretim tesisini kapatma kararı aldığını açıkladı. DRT TV’den İbrahim Alayont’un aktardığı haberde, Baltalı Grup Yönetim Kurulu Başkanı Derya Baltalı, “Enflasyon, talep durgunluğu ve kur dalgalanması karşısında bir noktada pes ettik. Siparişler toparlanırsa kapattığımız tesisleri yeniden devreye alacağız; ilk açacağımız yerler de burası olacak. Piyasada çok sayıda tekstil ve konfeksiyoncu zor durumda” ifadelerini kullandı.
Baltalı, halihazırda Türkiye genelinde yaklaşık 3 bin satılık ve benzer sayıda kiralık fabrika olduğunu, bu rakamın daha da yükselmesinin beklendiğini sözlerine ekledi.
Sektörü sadece ekonomik sıkıntılar değil, bazı uygulamalar da olumsuz etkiliyor. İTHİB Başkanı Ahmet Öksüz, Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamı dışında kalması gereken ürünlerin yine DİR’le vergisiz ithal edilebildiğini belirterek beyan esaslı sistemin riskler taşıdığını söyledi. Konteyner bazlı denetim öneren Öksüz, “İplik yüzde 70’e yakın, polyester ise yüzde 50’ye varan oranlarda vergisiz giriyor; ciddi bir vergi kaybı söz konusu” dedi. Ayrıca ithalat fiyatlarının düşmesiyle, yurt içinde üretimi olan mallarda dahi dış alımın arttığını vurguladı.
İHKİB’in hazırladığı güncel durum raporuna göre; tekstil ve hazır giyimde toplam istihdam 2020-2023 arasında 1 milyonun üzerinde seyrederken, 2024 yılsonu itibarıyla 959.395 kişiye geriledi.
Mart 2025’te bir önceki aya göre hazır giyimde 10.690 kişi azalışla istihdam 549.561’e, tekstil dahil edildiğinde ise 17.373 kişilik düşüşle toplam 923.935’e indi.
Yıllık bazda bakıldığında ise hazır giyimde 60.187, tekstilde 19.397 kişi olmak üzere toplam 79.584 kişilik istihdam kaybı yaşandı.
Sektör temsilcileri, bir çalışanın işverene maliyetini 1.100-1.200 dolar olarak açıklarken, bu rakamın 700-800 dolar seviyelerine çekilmesi gerektiğini savunuyor.
Öte yandan Temiz Giysi Kampanyası’nın bir raporuna göre, çalışanların en sık karşılaştığı sorunların başında uzun mesailer ve düşük ücretler geliyor. Ayrıca sağlıksız çalışma koşulları ve kötü muamele de gençleri bu sektörden uzaklaştıran etkenler arasında sayılıyor.