ABD ve İsrail’in çok sayıda üst düzey lider ve sivilin ölümüne sebep olan İran saldıları üçüncü haftasına girerken, Hürmüz Boğazı’ndaki askeri gerilim tırmanıyor.

Washington yönetimi, Hürmüz Boğazı’nın güvenliğini Avrupa’nın kendi bekasına olan bağlılığının bir sınavı olarak görüyor. Beyaz Saray’da düzenlenen son basın toplantısında konuşan Donald Trump, ABD’nin Avrupa kıtasında on binlerce askerle sağladığı güvenlik şemsiyesine rağmen müttefiklerin en temel mayın temizleme görevlerinden dahi kaçındığını dile getirdi. Trump, bölgeye savaş gemisi gönderilmesini “küçük bir sorumluluk” olarak tanımlayarak, yükün paylaşılmamasından duyduğu rahatsızlığı açıkça ifade etti.

Trump’ın baskıcı diplomasi trafiğine karşın, Avrupa cephesinde temkinli bir bekleyiş hakim. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Londra’nın Orta Doğu’da ucu açık bir çatışmanın parçası olmayacağını ve ulusal çıkarları diplomatik yollarla korumayı önceliklediklerini duyurdu. Benzer bir direnç Paris ve Roma hattında da görülüyor; Fransa ve İtalya, Hürmüz Boğazı’ndaki askeri pozisyonlarını değiştirmeyeceklerini açıklayarak Washington’ın taleplerine kapıyı kapattı.

Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius’un “bu bizim savaşımız değil” çıkışı, Avrupa’daki genel havayı özetler nitelikte. AB Dış Politika Şefi Kaja Kallas ise Aspides Operasyonu’nun kapsamının genişletilmeyeceğini netleştirerek, bölgedeki enerji güvenliği risklerine rağmen askeri müdahaleye sıcak bakmadıklarını belirtti. Avrupalı liderlerin bu çekingenliğinde, 2003’teki Irak müdahalesinin yarattığı tarihsel travma ve ekonomik kriz korkusu belirleyici bir rol oynuyor.

Donald Trump’ın Financial Times’a verdiği mülakatta kullandığı ifadeler, krizin sadece askeri değil kurumsal bir boyuta evrildiğini gösteriyor. İş birliğine yanaşmayan ülkeleri isim vererek ifşa edebileceğini ima eden ABD Başkanı, bu tutumun NATO içindeki dengeleri kalıcı olarak bozabileceği sinyalini verdi. Ticaret savaşlarındaki sert üslubunu dış politikaya da taşıyan Trump, Avrupa’yı askeri harcamalar ve operasyonel destek konusunda köşeye sıkıştırmaya devam ediyor.