Geçtiğimiz hafta küresel piyasalar açısından son yılların en gergin dönemlerinden biri yaşandı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan askeri gerilim, kısa sürede bölgesel bir güvenlik krizine dönüşürken finansal piyasalar da bu gelişmelere hızlı ve sert tepkiler verdi. Özellikle enerji piyasalarında yaşanan hareketlilik, küresel ekonominin önümüzdeki dönemde karşı karşıya kalabileceği yeni riskleri yeniden gündeme taşıdı.

Enerji ticaretinin kalbi sayılan Orta Doğu’da gerilimin hızla artması petrol fiyatlarını yukarı taşıdı. Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin aksaması ve enerji lojistik hatlarına yönelik saldırılar petrol piyasasında arz endişelerini artırırken Brent petrol fiyatı son iki yılın en güçlü yükselişlerinden birini gerçekleştirdi. Enerji fiyatlarındaki bu yükseliş sadece petrol piyasasını değil, aynı zamanda küresel enflasyon beklentilerini de yeniden yukarı yönlü baskılamaya başladı.

Enerji fiyatlarının yükselmesi ekonomik sistemde domino etkisi yaratabilen bir gelişmedir. Petrol ve doğalgaz maliyetleri arttığında üretim maliyetleri yükselir, ulaşım giderleri artar ve nihayetinde bu maliyetler tüketici fiyatlarına yansır. Bu nedenle son dönemde petrol fiyatlarında yaşanan hızlı yükseliş, küresel merkez bankalarının faiz politikaları açısından yeni bir belirsizlik oluşturuyor.

Özellikle ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimi beklentileri bu gelişmelerle birlikte zayıflamaya başladı. Piyasalarda daha birkaç hafta önce konuşulan “faiz indirimleri başlayabilir” senaryosu, enerji fiyatlarındaki artış ve jeopolitik risklerin yükselmesi nedeniyle yeniden sorgulanıyor. Güçlü gelen istihdam verileri veya ekonomik aktivitenin dirençli kalması halinde Fed’in faizleri yüksek seviyede tutmaya devam edebileceği düşüncesi güç kazanıyor.

Jeopolitik risklerin artması küresel tahvil piyasalarında da etkisini gösterdi. Enflasyon beklentilerinin yükselmesiyle birlikte yatırımcılar uzun vadeli tahvillere daha temkinli yaklaşırken tahvil faizleri yukarı yönlü hareket etti. Tahvil getirilerindeki yükseliş ise hisse senedi piyasaları üzerinde baskı oluşturmaya başladı. Bu durum özellikle riskli varlıklar için daha dalgalı bir piyasa ortamına işaret ediyor.

Türkiye açısından bakıldığında ise küresel gelişmelerin etkisi daha belirgin hissediliyor. Türkiye’nin coğrafi olarak bölgeye yakın olması, jeopolitik risklerin finansal göstergelere hızlı yansımasına neden olabiliyor. Nitekim son günlerde Türkiye’nin risk primi olarak bilinen CDS göstergesinde yükseliş dikkat çekiyor. Bu durum uluslararası yatırımcıların gelişmekte olan piyasalara yönelik risk algısındaki artışın bir yansıması olarak değerlendirilebilir.

Yurt içi piyasalar haftaya zaten yüksek olan enflasyon verileriyle başlamıştı. Şubat ayında açıklanan enflasyon rakamlarının beklentilerin üzerinde gelmesi, para politikası açısından yeni tartışmaları da beraberinde getirdi. Bu nedenle önümüzdeki hafta Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın Para Politikası Kurulu toplantısı piyasalar açısından kritik önem taşıyor. Alınacak kararlar sadece faiz politikasına ilişkin beklentileri değil, aynı zamanda Türk lirası varlıklarının kısa vadeli yönünü de belirleyebilir.

Borsa İstanbul tarafında ise jeopolitik gelişmeler nedeniyle temkinli bir görünüm hakim. Küresel risklerin artması yatırımcıların daha ihtiyatlı hareket etmesine neden olurken endekste dalgalı bir seyir dikkat çekiyor. Bu tür dönemlerde yatırımcıların genellikle daha savunmacı sektörlere yöneldiği görülür. Enerji, savunma sanayi ve emtia bağlantılı şirketlerin bu tür jeopolitik risk dönemlerinde görece daha güçlü performans gösterebildiği biliniyor.

Bununla birlikte teknoloji sektöründe de önemli gelişmeler yaşanıyor. Yapay zeka alanında faaliyet gösteren şirketler arasında rekabet hızla artarken, büyük teknoloji yatırımları küresel finans piyasalarının yeni odak noktalarından biri haline gelmiş durumda. SoftBank’ın yapay zeka yatırımlarını finanse etmek amacıyla milyarlarca dolarlık kredi arayışı ve ABD Savunma Bakanlığı ile yapay zeka şirketleri arasında yaşanan tartışmalar bu alandaki rekabetin ne kadar büyüdüğünü gösteriyor.

Tüm bu gelişmeler birlikte değerlendirildiğinde küresel ekonominin önümüzdeki dönemde üç temel başlık etrafında şekilleneceği görülüyor: enerji fiyatları, enflasyon ve faiz politikaları. Orta Doğu’da yaşanan gerilimin uzun sürmesi halinde enerji fiyatlarının yüksek kalması ve bunun küresel enflasyon üzerinde baskı yaratması beklenebilir. Bu senaryoda merkez bankalarının faiz indirimleri konusunda daha temkinli davranması olası görünüyor.

Önümüzdeki hafta piyasaların odağında üç önemli başlık olacak. İlki Orta Doğu’daki savaşın seyri. Çatışmanın bölgesel ölçekte genişlemesi durumunda enerji piyasalarındaki oynaklığın artması kaçınılmaz olabilir. İkinci olarak ABD’de açıklanacak enflasyon ve istihdam verileri küresel faiz beklentilerini yeniden şekillendirebilir. Üçüncü başlık ise Türkiye’de Merkez Bankası’nın alacağı para politikası kararları olacak.

Genel tabloya bakıldığında küresel piyasaların kısa vadede daha temkinli bir döneme girdiğini söylemek mümkün. Belirsizliklerin arttığı bu tür dönemlerde yatırımcı davranışları da değişir. Riskten kaçış eğilimi güçlenirken güvenli liman olarak görülen varlıklara yönelim artabilir.

Kısacası finansal piyasalar şu anda savaş, enerji ve para politikalarının kesiştiği oldukça hassas bir denge üzerinde ilerliyor. Bu dengeyi belirleyecek en önemli unsur ise önümüzdeki günlerde Orta Doğu’da yaşanacak gelişmeler olacak gibi görünüyor.

Ekonomik açıdan bakıldığında dünyanın yeni bir kırılganlık dönemine girdiği söylenebilir. Enerji fiyatları, jeopolitik gerilimler ve para politikaları arasındaki hassas denge, küresel piyasaların yönünü belirleyen en önemli faktör olmaya devam ediyor. Bu nedenle önümüzdeki haftalarda piyasalarda hızlı yön değişimlerinin yaşanması sürpriz olmayacaktır.

Beğeni ve Yorum yapmayı unutmayın…